بیماری‌ها و علائم تنفسی, مقالات آموزشی

نارسایی تنفسی چیست؟ علائم، انواع، علت‌ها و روش‌های درمان

نارسایی تنفسی در زن میانسال همراه با نمای گرافیکی ریه‌ها

مقدمه

نارسایی تنفسی یا Respiratory Failure وضعیتی جدی است که در آن دستگاه تنفسی نمی‌تواند اکسیژن کافی را وارد خون کند، دی‌اکسید کربن را به‌اندازه لازم از بدن خارج کند یا هر دو وظیفه را به‌درستی انجام دهد. در نتیجه، اندام‌های حیاتی مانند مغز، قلب و کلیه‌ها ممکن است اکسیژن کافی دریافت نکنند یا تحت تأثیر تجمع دی‌اکسید کربن قرار بگیرند.

هر تنگی نفس یا کاهش اکسیژن الزاماً به معنای نارسایی تنفسی نیست. تشخیص این وضعیت براساس علائم بیمار، معاینه، اندازه‌گیری اکسیژن و دی‌اکسید کربن خون و بررسی علت زمینه‌ای انجام می‌شود. نارسایی تنفسی ممکن است ناگهانی و حاد باشد یا به‌تدریج و در اثر یک بیماری مزمن ایجاد شود.

منابع این بخش: NHLBI؛ نارسایی تنفسی چیست؟ | MedlinePlus؛ Respiratory Failure

در نارسایی تنفسی چه اتفاقی برای بدن می‌افتد؟

ریه‌ها در حالت طبیعی اکسیژن موجود در هوا را وارد خون می‌کنند و دی‌اکسید کربن تولیدشده در سلول‌ها را از خون می‌گیرند تا با بازدم دفع شود. نارسایی تنفسی زمانی رخ می‌دهد که یکی از این دو فرایند یا هر دو مختل شوند.

اگر اکسیژن خون کاهش پیدا کند، هیپوکسمی ایجاد می‌شود. افت شدید یا طولانی اکسیژن می‌تواند اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها را نیز مختل کند که به آن هیپوکسی گفته می‌شود. برای شناخت دقیق‌تر این وضعیت می‌توانید مقاله کمبود اکسیژن خون را مطالعه کنید.

در بعضی بیماران، مشکل اصلی دفع‌نشدن دی‌اکسید کربن است. افزایش این گاز در خون، هایپرکاپنی نام دارد و می‌تواند باعث سردرد، خواب‌آلودگی، گیجی و کاهش سطح هوشیاری شود. مقاله افزایش دی‌اکسید کربن خون یا هایپرکاپنی این وضعیت را به‌طور مستقل توضیح می‌دهد.

بنابراین، ممکن است بیمار اکسیژن پایینی داشته باشد، دی‌اکسید کربن خون او افزایش یافته باشد یا هر دو اختلال را هم‌زمان تجربه کند.

منابع این بخش: MSD Manual؛ Respiratory Failure | NCBI Bookshelf؛ Respiratory Failure in Adults

تفاوت نارسایی تنفسی حاد و مزمن چیست؟

حاد یا مزمن بودن و هیپوکسمیک یا هایپرکاپنیک بودن، دو شیوه متفاوت برای دسته‌بندی نارسایی تنفسی هستند. به همین دلیل، نباید «حاد و مزمن» را دو نوع هم‌معنا با «نوع یک و نوع دو» در نظر گرفت.

دسته‌بندیاختلال اصلینکته مهم
نارسایی تنفسی حاداختلال تنفسی در مدت کوتاه ایجاد می‌شودمعمولاً یک وضعیت اورژانسی است و ممکن است به درمان فوری بیمارستانی نیاز داشته باشد
نارسایی تنفسی مزمناختلال به‌تدریج و در طول زمان ایجاد می‌شودممکن است بدن تا حدی با تغییرات گازهای خون سازگار شود، اما احتمال تشدید ناگهانی وجود دارد
نوع یک یا هیپوکسمیککاهش اکسیژن خون مشکل اصلی استدی‌اکسید کربن ممکن است طبیعی، پایین یا در برخی بیماران بالا باشد
نوع دو یا هایپرکاپنیکدفع ناکافی دی‌اکسید کربن مشکل اصلی استمعمولاً با کاهش تهویه مؤثر ریه‌ها ارتباط دارد و ممکن است با افت اکسیژن نیز همراه شود
نوع مختلطکاهش اکسیژن و افزایش دی‌اکسید کربن هم‌زمان وجود دارندانتخاب درمان به علت، شدت و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد

نارسایی تنفسی حاد

نارسایی حاد طی چند دقیقه، ساعت یا روز ایجاد می‌شود. ذات‌الریه شدید، حمله شدید آسم، تشدید COPD، آمبولی ریه، آسیب قفسه سینه، مصرف بیش‌ازحد بعضی داروهای آرام‌بخش، سکته مغزی، سپسیس و ARDS از شرایطی هستند که می‌توانند به نارسایی حاد منجر شوند. این نوع نارسایی ممکن است به‌سرعت پیشرفت کند و به همین دلیل ارزیابی فوری اهمیت زیادی دارد.

نارسایی تنفسی مزمن

نارسایی مزمن به‌آرامی ایجاد می‌شود و می‌تواند با بیماری‌هایی مانند COPD پیشرفته، اختلالات عصبی‌عضلانی، تغییرات شدید دیواره قفسه سینه، چاقی همراه با کاهش تهویه و برخی بیماری‌های مزمن ریوی ارتباط داشته باشد. علائم آن ممکن است ابتدا فقط هنگام فعالیت ظاهر شوند و سپس در حالت استراحت نیز ادامه پیدا کنند.

گاهی بیمار مبتلا به نارسایی مزمن، به‌دلیل عفونت، تشدید بیماری یا مصرف بعضی داروها ناگهان بدحال می‌شود. به این وضعیت «نارسایی حاد روی مزمن» گفته می‌شود.

منابع این بخش: NCBI Bookshelf؛ طبقه‌بندی نارسایی تنفسی | MSD Manual؛ انواع نارسایی تنفسی

علائم نارسایی تنفسی چیست؟

علائم به علت بیماری، سرعت ایجاد نارسایی و میزان تغییر اکسیژن و دی‌اکسید کربن خون بستگی دارند. تنگی نفس، احساس نرسیدن هوا، تنفس سریع یا سطحی، افزایش ضربان قلب، خستگی شدید و کاهش توانایی انجام فعالیت‌های روزانه از نشانه‌های شایع هستند.

کاهش اکسیژن ممکن است با بی‌قراری، اضطراب، کبودی یا تغییر رنگ لب‌ها و نوک انگشتان، گیجی و اختلال عملکرد اندام‌ها همراه شود. در افراد با پوست تیره، تغییر رنگ ممکن است بیشتر در لب‌ها، داخل دهان، اطراف چشم‌ها یا زیر ناخن‌ها قابل مشاهده باشد.

افزایش دی‌اکسید کربن می‌تواند باعث سردرد، خواب‌آلودگی غیرعادی، تاری دید، گیجی، کاهش تمرکز و در مراحل شدید کاهش سطح هوشیاری شود. ممکن است یک بیمار علائم کاهش اکسیژن و افزایش دی‌اکسید کربن را به‌طور هم‌زمان داشته باشد.

علائم نارسایی مزمن معمولاً تدریجی‌تر هستند. بیمار ممکن است ابتدا هنگام راه‌رفتن، حمام‌کردن یا بالا‌رفتن از پله‌ها دچار تنگی نفس و خستگی شود. سردرد صبحگاهی، خواب‌آلودگی روزانه و افت توان فعالیت نیز در برخی بیماران مبتلا به احتباس CO₂ دیده می‌شود.

منابع این بخش: NHLBI؛ علائم نارسایی تنفسی | MedlinePlus؛ علائم Respiratory Failure

کدام علائم به مراجعه فوری نیاز دارند؟

علائم هشدار نارسایی تنفسی شامل تنگی نفس، کبودی، گیجی، تنفس سریع و افت اکسیژن
تنگی نفس شدید، کبودی لب‌ها، گیجی و افت سطح اکسیژن از علائم نیازمند بررسی فوری پزشکی هستند.

نارسایی تنفسی حاد می‌تواند یک اورژانس پزشکی باشد. در صورت مشاهده موارد زیر باید سریعاً با اورژانس ۱۱۵ تماس گرفت:

  • تنگی نفس شدید یا ناگهانی و ناتوانی در صحبت‌کردن با جمله کامل
  • کبودی یا تغییر غیرعادی رنگ لب‌ها، صورت یا ناخن‌ها
  • گیجی ناگهانی، خواب‌آلودگی شدید، غش یا کاهش سطح هوشیاری
  • تنفس بسیار سریع، بسیار کند یا نامنظم
  • توقف‌های تنفسی یا تقلا و استفاده شدید از عضلات گردن و قفسه سینه برای نفس‌کشیدن
  • بدترشدن ناگهانی وضعیت تنفس در فرد مبتلا به بیماری مزمن ریوی

در چنین شرایطی نباید برای مشاهده نتیجه دارو، اکسیژن‌ساز یا دستگاه تنفسی خانگی منتظر ماند. تغییر خودسرانه دبی اکسیژن، فشار BiPAP یا تنظیمات ونتیلاتور نیز می‌تواند خطرناک باشد.

منابع این بخش: NHLBI؛ زندگی با نارسایی تنفسی | MedlinePlus؛ کمک‌های اولیه در مشکلات تنفسی

علت نارسایی تنفسی چیست؟

نارسایی تنفسی یک بیماری واحد با یک علت مشخص نیست؛ بلکه نتیجه اختلال شدیدی است که ریه‌ها، راه‌های هوایی، مرکز کنترل تنفس، عضلات تنفسی یا ساختمان قفسه سینه را درگیر می‌کند.

بیماری‌های ریوی مانند ذات‌الریه، ادم ریه، آسم شدید، فیبروز ریوی، آمبولی ریه و ARDS می‌توانند ورود اکسیژن به خون را مختل کنند. بیماری مزمن انسدادی ریه یا COPD نیز یکی از علت‌های مهم نارسایی مزمن یا تشدید حاد روی نارسایی مزمن است.

گاهی بافت ریه مشکل اصلی نیست. آسیب مغزی یا نخاعی، سکته، بیماری‌های عصبی‌عضلانی، ضعف عضلات تنفسی و بعضی داروهای خواب‌آور یا مخدر می‌توانند توانایی بدن برای ایجاد تنفس مؤثر را کاهش دهند. آسیب قفسه سینه، ناهنجاری شدید ستون فقرات و چاقی همراه با کاهش تهویه نیز ممکن است حرکت مناسب هوا را مختل کنند.

انسداد راه هوایی، استنشاق دود یا مواد شیمیایی، شوک شدید و برخی بیماری‌های قلبی نیز می‌توانند از راه‌های مختلف به نارسایی تنفسی منجر شوند. به همین دلیل درمان فقط به بالا‌بردن اکسیژن محدود نیست و باید علت زمینه‌ای نیز شناسایی شود.

منابع این بخش: NHLBI؛ علل و عوامل خطر نارسایی تنفسی | MedlinePlus؛ علل نارسایی تنفسی

نارسایی تنفسی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص نارسایی تنفسی با پالس‌اکسی‌متری، گاز خون شریانی و تصویربرداری قفسه سینه
پالس‌اکسی‌متری، آزمایش گاز خون شریانی و تصویربرداری از ابزارهای مهم ارزیابی نارسایی تنفسی هستند.

پزشک ابتدا شدت تنگی نفس، تعداد و الگوی تنفس، سطح هوشیاری، ضربان قلب، فشار خون و رنگ پوست و مخاط‌ها را بررسی می‌کند. سابقه بیماری‌های ریوی، قلبی و عصبی، مصرف داروها، مواجهه با دود یا مواد شیمیایی و سرعت شروع علائم نیز در تشخیص اهمیت دارند.

پالس‌اکسیمتر می‌تواند اشباع اکسیژن خون را به‌صورت غیرتهاجمی تخمین بزند، اما این دستگاه میزان دی‌اکسید کربن و اسیدیته خون را نشان نمی‌دهد. بنابراین ممکن است بیمار دچار تجمع خطرناک CO₂ باشد، درحالی‌که عدد پالس‌اکسیمتر به‌تنهایی شدت مشکل را نشان نمی‌دهد. عدد طبیعی یا نسبتاً مناسب SpO2 نیز در همه شرایط، نارسایی تنفسی هایپرکاپنیک را رد نمی‌کند.

آزمایش گاز خون شریانی یا ABG اطلاعات مستقیم‌تری درباره اکسیژن، دی‌اکسید کربن و وضعیت اسیدی ـ بازی خون فراهم می‌کند. پزشک ممکن است براساس شرایط بیمار از تصویربرداری قفسه سینه، آزمایش خون، نوار قلب، کشت عفونت، سی‌تی‌اسکن یا آزمایش‌های دیگر برای پیدا‌کردن علت استفاده کند.

تشخیص نارسایی تنفسی فقط با یک علامت، یک عدد پالس‌اکسیمتر یا نتیجه یک تصویر انجام نمی‌شود. پزشک مجموعه یافته‌های بالینی و آزمایشگاهی را در کنار یکدیگر ارزیابی می‌کند.

منابع این بخش: NHLBI؛ تشخیص نارسایی تنفسی | MedlinePlus؛ آزمایش‌های تشخیصی

درمان نارسایی تنفسی چگونه انجام می‌شود؟

روش‌های حمایت تنفسی شامل اکسیژن‌درمانی، تهویه غیرتهاجمی و تهویه مکانیکی
روش حمایت تنفسی براساس علت بیماری، شدت نارسایی و وضعیت بیمار انتخاب می‌شود.

هدف اولیه درمان، حفظ اکسیژن‌رسانی به اندام‌ها، کمک به دفع دی‌اکسید کربن و جلوگیری از آسیب بیشتر است. هم‌زمان باید علت زمینه‌ای مانند عفونت، انسداد راه هوایی، حمله آسم، تشدید COPD، مصرف بیش‌ازحد دارو یا مشکل قلبی درمان شود.

اکسیژن‌درمانی

در نارسایی هیپوکسمیک ممکن است اکسیژن از طریق کانولای بینی، ماسک یا سیستم‌های پیشرفته‌تر تجویز شود. نوع وسیله و مقدار اکسیژن به وضعیت بیمار و نظر تیم درمان بستگی دارد. اکسیژن‌درمانی به‌تنهایی مشکل دفع دی‌اکسید کربن را برطرف نمی‌کند و در بعضی بیماران مستعد احتباس CO₂ باید کاملاً کنترل‌شده انجام شود. برای آشنایی بیشتر می‌توانید اصول اکسیژن‌درمانی را مطالعه کنید.

حمایت تنفسی غیرتهاجمی

در بعضی بیماران، تهویه غیرتهاجمی با ماسک می‌تواند به ورود و خروج هوا کمک کند و فشار کاری عضلات تنفسی را کاهش دهد. یکی از دستگاه‌های مورد استفاده در شرایط منتخب، دستگاه BiPAP است که دو سطح فشار متفاوت برای دم و بازدم ایجاد می‌کند.

BiPAP برای همه انواع نارسایی تنفسی مناسب نیست. سطح هوشیاری، توانایی محافظت از راه هوایی، میزان ترشحات، فشار خون و علت بیماری بر انتخاب آن اثر دارند. تنظیم فشار و مدت استفاده باید توسط پزشک یا تیم تنفسی تعیین شود.

تهویه مکانیکی تهاجمی

اگر بیمار نتواند به‌اندازه کافی نفس بکشد، سطح هوشیاری او کاهش پیدا کند یا روش‌های دیگر پاسخ مناسبی ایجاد نکنند، ممکن است لوله داخل نای گذاشته شود و بیمار به ونتیلاتور متصل شود. ونتیلاتور با جابه‌جایی هوا به داخل و خارج ریه‌ها، از تنفس بیمار حمایت می‌کند؛ اما علت اصلی بیماری را به‌تنهایی درمان نمی‌کند.

انتخاب نوع حمایت تنفسی براساس نام بیماری یا یک عدد منفرد انجام نمی‌شود. پزشک وضعیت گازهای خون، تلاش تنفسی، سطح هوشیاری، علت زمینه‌ای و پاسخ بیمار به درمان اولیه را بررسی می‌کند.

منابع این بخش: NHLBI؛ درمان نارسایی تنفسی | NHLBI؛ ونتیلاتور چیست؟ | MedlinePlus؛ درمان Respiratory Failure

چه زمانی تراکئوستومی مطرح می‌شود؟

تراکئوستومی عملی است که طی آن یک مسیر تنفسی از جلوی گردن به داخل نای ایجاد و لوله تراکئوستومی در آن قرار داده می‌شود. این روش ممکن است برای رفع برخی انسدادهای راه هوایی، مدیریت بهتر ترشحات یا فراهم‌کردن مسیر مناسب‌تر برای حمایت تنفسی طولانی‌مدت مطرح شود.

تراکئوستومی به‌خودی‌خود درمان نارسایی تنفسی یا بیماری زمینه‌ای نیست. برخی بیماران دارای تراکئوستومی بدون ونتیلاتور نفس می‌کشند و برخی دیگر همچنان به تهویه مکانیکی نیاز دارند. تصمیم‌گیری درباره زمان انجام آن به علت بیماری، مدت احتمالی نیاز به حمایت تنفسی، وضعیت راه هوایی و نظر تیم درمان بستگی دارد.

مراقبت از تراکئوستومی، ساکشن ترشحات، مرطوب‌سازی، پیشگیری از انسداد لوله و آمادگی برای شرایط اضطراری به آموزش عملی بیمار و مراقب نیاز دارد و نباید فقط براساس آموزش اینترنتی انجام شود.

منابع این بخش: NHLBI؛ تراکئوستومی در حمایت طولانی‌مدت با ونتیلاتور | American Thoracic Society؛ زندگی با تراکئوستومی

نارسایی تنفسی در نوزادان، کودکان و سالمندان

نشانه‌های نارسایی تنفسی در نوزادان می‌تواند شامل تنفس سریع، بازشدن پره‌های بینی، ناله هنگام بازدم، فرورفتگی بین دنده‌ها و تغییر رنگ پوست یا لب‌ها باشد. علت‌های نارسایی تنفسی نوزادان با بزرگسالان یکسان نیستند و بررسی آن‌ها به ارزیابی تخصصی کودکان یا نوزادان نیاز دارد.

در کودکان، خستگی تنفسی ممکن است پس از مدتی تقلا برای نفس‌کشیدن ایجاد شود. کاهش هوشیاری، ضعیف‌شدن صدای گریه، ناتوانی در خوردن و کم‌شدن حرکات تنفسی می‌تواند نشانه بدترشدن وضعیت باشد.

در سالمندان ممکن است علائم به شکل گیجی، خواب‌آلودگی، کاهش توان فعالیت یا تشدید ناگهانی بیماری زمینه‌ای ظاهر شوند. وجود COPD، بیماری قلبی، ضعف عضلانی یا مصرف هم‌زمان چند دارو می‌تواند ارزیابی وضعیت تنفسی را پیچیده‌تر کند.

منبع این بخش: NHLBI؛ علائم نارسایی تنفسی در گروه‌های مختلف

آیا نارسایی تنفسی درمان می‌شود؟

امکان بهبود به علت، شدت، حاد یا مزمن بودن بیماری، زمان شروع درمان و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد. در بعضی موارد، درمان سریع علت زمینه‌ای می‌تواند عملکرد تنفس را تا حد زیادی برگرداند. در بیماری‌های مزمن یا آسیب‌های پایدار عصبی‌عضلانی ممکن است هدف درمان، کنترل علائم، پیشگیری از تشدید و حفظ کیفیت زندگی باشد.

عبارت «درمان نارسایی تنفسی» به معنای استفاده از یک دستگاه مشخص برای همه بیماران نیست. یک بیمار ممکن است فقط برای مدت کوتاهی به اکسیژن نیاز داشته باشد، بیمار دیگری به BiPAP و فردی با وضعیت شدیدتر به تهویه مکانیکی نیاز پیدا کند. بعضی بیماران نیز پس از درمان علت اصلی می‌توانند حمایت تنفسی را کنار بگذارند، درحالی‌که گروهی به حمایت طولانی‌مدت نیاز دارند.

درباره احتمال مرگ یا طول عمر نیز نمی‌توان یک عدد ثابت ارائه کرد. نارسایی حاد می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد، اما پیش‌آگهی هر بیمار به علت اصلی، شدت آسیب اندام‌ها، سرعت دریافت درمان و پاسخ بدن وابسته است.

منابع این بخش: NHLBI؛ درمان نارسایی تنفسی | MedlinePlus؛ پیش‌آگهی و درمان

تفاوت نارسایی تنفسی با دیسترس تنفسی و ARDS چیست؟

دیسترس تنفسی به ظاهر بالینیِ سخت‌شدن تنفس و افزایش تلاش بیمار برای نفس‌کشیدن اشاره دارد. فرد ممکن است تنفس سریع، فرورفتگی قفسه سینه، استفاده از عضلات گردن یا ناتوانی در صحبت‌کردن داشته باشد. دیسترس شدید می‌تواند به نارسایی تنفسی پیشرفت کند، اما این دو اصطلاح دقیقاً یکسان نیستند.

ARDS یا سندرم دیسترس تنفسی حاد، نوعی آسیب التهابی شدید و منتشر ریه است که باعث افت شدید اکسیژن خون می‌شود. ARDS یکی از علت‌های نارسایی حاد هیپوکسمیک است، اما تمام موارد نارسایی تنفسی حاد به معنای ARDS نیستند.

نارسایی تنفسی مفهوم گسترده‌تری دارد و می‌تواند در اثر اختلال اکسیژن‌رسانی، دفع دی‌اکسید کربن یا هر دو ایجاد شود؛ حتی زمانی که مشکل اصلی خارج از بافت ریه و در مرکز تنفس، عضلات یا قفسه سینه قرار دارد.

منابع این بخش: MedlinePlus؛ سندرم دیسترس تنفسی حاد | MSD Manual؛ Acute Hypoxemic Respiratory Failure و ARDS

سؤالات متداول درباره نارسایی تنفسی

نارسایی تنفسی چیست؟

نارسایی تنفسی زمانی رخ می‌دهد که ریه‌ها نتوانند اکسیژن کافی وارد خون کنند، دی‌اکسیدکربن را به‌اندازه کافی دفع کنند یا هر دو مشکل هم‌زمان ایجاد شود.

انواع نارسایی تنفسی کدام‌اند؟

دو نوع اصلی آن عبارت‌اند از نارسایی تنفسی هیپوکسمیک، همراه با کاهش اکسیژن خون، و نارسایی تنفسی هایپرکاپنیک، همراه با افزایش دی‌اکسیدکربن خون. بعضی بیماران ممکن است هر دو وضعیت را هم‌زمان داشته باشند.

تفاوت نارسایی تنفسی حاد و مزمن چیست؟

نوع حاد به‌طور ناگهانی ایجاد می‌شود و می‌تواند یک وضعیت اورژانسی باشد. نوع مزمن معمولاً به‌تدریج و در اثر بیماری‌های طولانی‌مدت ریوی، عصبی‌عضلانی یا اختلالات تنفسی ایجاد می‌شود.

علائم نارسایی تنفسی چیست؟

تنگی نفس، تنفس سریع یا دشوار، کبودی لب‌ها و ناخن‌ها، گیجی، خواب‌آلودگی، کاهش هوشیاری و احساس نرسیدن هوا از علائم احتمالی آن هستند. نوع و شدت علائم به میزان کاهش اکسیژن یا افزایش دی‌اکسیدکربن خون بستگی دارد.

چه بیماری‌هایی باعث نارسایی تنفسی می‌شوند؟

ذات‌الریه، تشدید بیماری COPD، حمله شدید آسم، ادم ریه، آسیب ریوی، انسداد راه هوایی، مصرف بیش‌ازحد بعضی داروهای آرام‌بخش و ضعف عضلات تنفسی می‌توانند باعث نارسایی تنفسی شوند.

نارسایی تنفسی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

پزشک علاوه بر بررسی علائم و معاینه بیمار، ممکن است از پالس‌اکسی‌متری، آزمایش گاز خون شریانی، تصویربرداری قفسه سینه و آزمایش‌های تکمیلی برای مشخص‌کردن علت بیماری استفاده کند.

آیا پالس‌اکسی‌متر نارسایی تنفسی را تشخیص می‌دهد؟

خیر. پالس‌اکسی‌متر فقط میزان تقریبی اشباع اکسیژن خون را اندازه‌گیری می‌کند و نمی‌تواند افزایش دی‌اکسیدکربن یا علت اصلی مشکل تنفسی را مشخص کند. برای ارزیابی دقیق‌تر ممکن است آزمایش گاز خون شریانی لازم باشد.

آیا نارسایی تنفسی درمان دارد؟

درمان به علت، شدت و حاد یا مزمن‌بودن بیماری بستگی دارد. اکسیژن‌درمانی، دارو، تهویه غیرتهاجمی و در موارد شدید تهویه مکانیکی از روش‌های احتمالی حمایت تنفسی هستند. هم‌زمان باید علت اصلی بیماری نیز درمان شود.

آیا نارسایی تنفسی می‌تواند باعث مرگ شود؟

بله. نارسایی تنفسی شدید در صورت درمان‌نشدن می‌تواند به کمبود اکسیژن اندام‌های حیاتی، آسیب مغزی، اختلال قلبی و مرگ منجر شود. تشخیص و درمان سریع، احتمال بروز عوارض جدی را کاهش می‌دهد.

چه زمانی باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد؟

تنگی نفس شدید یا ناگهانی، ناتوانی در صحبت‌کردن، کبودی یا خاکستری‌شدن لب‌ها و صورت، گیجی، خواب‌آلودگی غیرعادی، کاهش هوشیاری یا افت شدید و مداوم اکسیژن خون نیازمند اقدام فوری پزشکی است.

منابع علمی این بخش: MedlinePlus و NHLBI.

جمع‌بندی

نارسایی تنفسی زمانی رخ می‌دهد که دستگاه تنفسی نتواند اکسیژن کافی وارد خون کند، دی‌اکسید کربن را به‌اندازه لازم دفع کند یا هر دو وظیفه را انجام دهد. این وضعیت ممکن است حاد، مزمن، هیپوکسمیک، هایپرکاپنیک یا ترکیبی باشد و درمان آن به علت و شدت بیماری بستگی دارد.

پالس‌اکسیمتر ابزار مفیدی برای تخمین اشباع اکسیژن است، اما دی‌اکسید کربن خون را اندازه‌گیری نمی‌کند و به‌تنهایی برای تشخیص یا رد نارسایی تنفسی کافی نیست. انتخاب اکسیژن‌درمانی، BiPAP، ونتیلاتور یا تراکئوستومی نیز باید پس از ارزیابی پزشکی انجام شود.

اگر فرد دچار تنگی نفس شدید، کبودی، گیجی، خواب‌آلودگی غیرعادی، ناتوانی در صحبت‌کردن یا کاهش سطح هوشیاری شده است، اولویت با دریافت کمک فوری پزشکی است؛ نه انتخاب یا تغییر خودسرانه تجهیزات تنفسی.

منابع این بخش: NHLBI؛ Respiratory Failure | MedlinePlus؛ Respiratory Failure

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *